رباره نماز صدها آیه و روایت به دست ما رسیده که فواید نماز را که حدود هزار فایده می باشد ذکر کرده اند اما ما در ادامه مطلب  برای خوانندگان عزیز که با فلسفه ی نماز آشنا شوند تعدادی از آن علل باطنی نماز را ذکر می کنیم که عبارتند از : چراغ و روشنی دل مؤمن ، وسیله تقویت روح ، سبب زدودن غفلت ، باعث پاک کردن آلودگها ، وسایله ای برای زدودن غرور ، دژی در برابر حملات شیطان ، . باعث از بین رفتن غم و غصّه ،  باعث آرامش روح و روان می باشد.

آثار باطنی :

1 . چراغ و روشنی دل مؤمن:

رسول خدا ( صَلَّ اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فرمودند : « لکلِّ شیءٍ سراجٌ و سراجُ قَلبِ المؤمنَ الصلاةُ الخمسِ » برای هر چیزی چراغی است و چراغ قلب مؤمن نماز های پنچگانه است.

2 . وسیله تقویت روح:

حضرت علی (علیه السلام ) فرمود : « مَداومَةٌ الذِّکرِ قوتُ الارواحِ و مِفتاحُ الصلاحِ » همواره به یاد خداوند بودن غذای جان ها و کلید پارسائی و شایستگی است.

3 . سبب زدودن غفلت:

امام صادق ( علیه السلام ) فرمودند : « فَفَرَضَ علیهمُ الصلاةَ یَذکُرونَهُ کلَّ یومٍ خمسَ مرّاتٍ یُنادونَ بِاِسمِهِ و یَعبُدُونَهُ بِالصلاةِ و ذِکرِ اللهِ لِکَیلا یَغفُلوا عنهُ فَیَنسَوهُ فَیَدرُسُ ذِکرَهُ » خداوند سبحان نماز را واجب نموده تا در هر روز پنج مرتبه به یاد او باشند و خدا را به اسمش بخوانند و به وسیله نماز او را عبادت کنند تا این که از پروردگار غافل نشوند و او را فراموش نکنند و نام و یاد او کهنه و از بین نرود.

4 . باعث پاک کردن آلودگها:

قرآن کریم می فرماید : « و اَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَیِ النَّهارِ مِنَ اللَّیلِ اِنَّ الحَسناتِ یُذهِبنَ السَّیِّئاتِ ذالکَ ذِکرا للذَّاکِرینَ » نماز را

در دو طرف روز و اوائل شب بر پا دار ، چرا که حسنات سیئات را از میان می برند و این تذکر و یادآوری است برای آنها که توجه دارند .

چنانکه حضرت علی (علیه السلام ) فرمود : از رسول خدا ( صل الله علیه و آله و سلم ) شنیدم که فرمود : امید بخش ترین آیه ی قرآن این آیه است : « و اَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَیِ النَّهارِ مِنَ اللَّیلِ اِنَّ الحَسناتِ یُذهِبنَ السَّیِّئاتِ ذالکَ ذِکرا للذَّاکِرینَ »

رسول خدا فرمودند :

« اِنَّما مَثَلُ هذِهِ الصَّلواتُ الخَمسُ مَثَلُ نَهرٍ جارٍ بابِ اَحَدِکُم یَغتَسِلُ مَنهُ فی الیَومِ خَمسَ اِغتِسالاتٍ فَکَما یَنقی بَدَنَهُ مَن الدَّرنِ بِتواتُرِ الغَسلِ هکَذا یَنقی مِنَ الذُّنُوبِ مَعَ مُداوِمَةِ الصَّلاةِ فَلایَبقی مِن ذُنُوبِهِ شَیی ءٌ . » مثل نماز های پنجگانه مثل جوی آبی است که جلوی منزل یکی از شما جاری است، شما بدن خود را به وسیله آن در هر روز پنج نوبت می شویید همانطور که در اثر پنج نوبت شستن بدن شما از آلوی پاک می شود ، همچنین نماز های پنجگانه در صورتی که همیشه ( با حضور قلب ) خوانده شود آلودگی های روحی را که همان گناهان باشد می شوید و دیگر گناهی باقی نمی گذارد.

5 . وسایله ای برای زدودن غرور :

حضرت فاطمه ( سلام الله علیها ) فرمود : « فَجَعَلَ اللّهُ الاِیمانَ تَطهیراً لَکُم مِن الشِّرکِ و الصَّلاةَ تَنزیهاً لَکُم عَنِ الکِبرِ .»

ای بزرگ ایمان را برای پاک شدن شما از شرک و نماز را برای زدودن کبر و غرور از شما قرار داده است .

امام صادق (علیه السلام ) فرمود : « قَالَ اللّهُ تَبارَکَ و تَعالی : اِنَّما اَقبِلُ الصَّلاةَ لِمَن تَواضَعَ لِعَظَمَتی .»

خداوند تبارک و تعالی فرمود : براستی که من نماز را از کسی که در برابر عظمتم فروتنی کند قبول میکنم .

حضرت علی ( علیه السلام ) درباره ی یکی از خواص نماز و زکات می فرماید : «...و اِذهاباً لِلخُیَلاء عَنهُم . »

نماز کبر و غرور را از بین می برد .

کسی که خداوند بزرگ که قدرت و هستی و خالق مطلق است شناخت . و در برابر چنین خدایی به خاک افتاد ، دیگر جزء او نمیبیند تا منشاء کبر و غرور شود ، بلکه هرچه دارد اعم از فرزند ومال و زیبایی و قدرت و تمام هستی خود را از او میداند.

6 . دژی در برابر حملات شیطان:

حضرت مهدی ( عجل الله فرجه ) فرمود : « فَما اَرغَمُ اَنفَ الشَّیطانِ شییءُ اَفضَلُ مِنَ الصَّلاةِ فَصَلَّها وَارغَمِ الشَّیطانَ اَنفَهُ» هیچ چیز بهتراز نماز واقعی دماغ شیطان را به خاک مذلت نمی مالد . پس نماز را بخوان و دماغ شیطان را به خاک بمال. رسول خدا ( صل الله علیه و آله و سلم ) فرمود : الصَّلاةُ ... کِراهَةُ الشَّیطانِ ...» نماز واقعی ، باعث ناراحتی شیطان است. حضرت علی ( علیه السلام ) فرمود : « اَلصَّلاةُ حِصنٌ مِن سَطَواتِ الشَّیطانِ » نماز سد (محکمی ) در برابر حملات شیطان می باشد .

حضرت علی ( علیه السلام ) فرمود : « اَلصَّلاةُ حِصنُ الرَّحمانِ و مَدحَرَةُ الشَّیطانِ . » نماز ( واقعی و با حضور قلب ) دژ محکم خداوند ، و دور کننده ی شیطان است.

7 . باعث از بین رفتن غم و غصّه:

امام صادق ( علیه السلام ) فرمود : « ما یَمنَعُ اَحَدُکُم اِذا دَخَلَ عَلَیهِ غَمٌ مِن غُمُومِ الدُنیا اَن یَتَوَضَّاءَ ، ثُمَ یَدخُلُ المَسجِدَ فَیَرکَعُ الرَّکعَتَینِ یَدعُو اللّهَ فیها اَما سَمِعتَ اللّهُ تَعالی یَقُولُ : ( واستَعینُوا بِالصَّّبرِ و الصَّلاةِ ) . » وقتی غمی از غم های دنیا بر یکی از شما وارد شد وضو بگیرید ، سپس داخل مسجدشود و دو رکعت نماز بخواند ، مگر جز این است که خداوند بزرگ می فرماید : به کمک صبر ( روزه ) و نماز از خداوند سبحان یاری بجویید.

8 . باعث آرامش روح و روان:

قران کریم می فرماید : « اَلَّذینَ آمَنوا و تَطمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکرِ اللّهِ اَلا بِذِکرِ اللّهِ تَطمَئِنُّ القُلُوبُ . » ( آنانکه به سوی خداوند بازگشتند ) کسانی هستند که ایمان آورده اند و دلهایشان به ذکر خداوند مطمئن و آرام است آگاه باشید با یاد خدا دلها آرامش می یابد. رسول خدا ( صَلَّ اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فرمودند : « الصَّلاةُ ... راحَةٌ لِلبَدَنِ ... » نماز باعث آرامش بدن می باشد .

حضرت علی ( علیه السلام ) فرمود : « اَلذِّکرُ نُورُ العَقلِ و حیاةُ النُّفُوسِ و جلاءُ الصُّدُورِ . » یاد خدا سبب هدایت فکر و زنده شدن روان و پاکی دل می گردد.
 


از آیات و روایات استفاده می شود که : استقامت و نماز انسان را در حل مشکلات اعتقادی پیروز و در برابر حوادث مقاوم می کند ، زیرا نماز ارتباط انسان را قدرت مطلق و خالق هستی برقرار می کند ، و کسی هم با چنین قدرتی ارتباط داشت دیگر ترس ، ناامیدی و خستگی برایش معنا ندارد.




حجت الاسلام کهریزی-بخش قرآن و حدیث تبیان کردستان

منبع : پاسخ به پرسش جوانان،جلد اول